De naam Springorum: geschiedenis en herkomst
Overzicht van de geschiedenis van de naam Springorum
Deze website volgt het spoor van de naam Springorum: waar deze voor het eerst opduikt, hoe hij zich ontwikkelde en hoe verschillende familietakken zich in de loop van de tijd over regio’s verspreidden. De naam is zeldzaam en komt van oorsprong vooral voor in Westfalen (Duitsland). De oudste vermeldingen vinden we vanaf de vijftiende eeuw in en rond Bochum. Dat zijn nog losse vermeldingen — nog geen aaneengesloten stamboom, maar wel het begin van het verhaal.
Vanuit deze Westfaalse kern zien we de naam langzaam ook elders verschijnen. In de zeventiende eeuw worden de bronnen in het gebied rond Dortmund en het Ruhrgebied duidelijker en regelmatiger. Vanaf dat moment is het mogelijk om een familie van generatie op generatie te volgen. Rond het midden van de achttiende eeuw volgt een belangrijke stap: een verhuizing naar Amsterdam. Daar ontstaat een blijvende Nederlandse tak die goed te documenteren is.
De opbouw van deze site volgt die ontwikkeling. Eerst de vroege oorsprong van de naam, daarna de vorming van een herkenbare familielijn in Westfalen, en vervolgens de vestiging in Amsterdam. Daarnaast worden ook losse vermeldingen opgenomen: personen die de naam dragen maar (nog) niet in de bekende lijnen passen.
Verschillende schrijfwijzen uit oude bronnen worden vermeld waar dat relevant is, maar in principe binnen één bredere Springorum-context geplaatst, tenzij er duidelijk bewijs is voor een andere oorsprong. Waar verbanden zeker zijn, wordt dat expliciet aangegeven. Waar het om aannames of hypotheses gaat, wordt dat ook zo benoemd.
Generaties worden geteld vanaf de vroegst zeker vastgestelde voorouder (Gen 0). Zijn kinderen vormen Gen 1, hun kinderen Gen 2, enzovoort. Eventuele eerdere, geschatte generaties krijgen negatieve nummers (Gen –1, Gen –2, enz.), zodat duidelijk blijft wat bewezen is en wat daaraan voorafgaat.
Oorsprong (1400–1600)
De afbeelding is een AI-impressie: geen echte gelijkenis, maar een visuele interpretatie van zijn tijd en rol. — burgemeester van Bochum in 1476. Hij leefde in een tijd waarin bestuur, bezit en afspraken vastgelegd werden op perkament en persoonlijk werden bekrachtigd. Zijn naam staat in de stadsarchieven, midden in het bestuurlijke leven van het laatmiddeleeuwse Bochum. <p> De afbeelding is een AI-impressie: geen echte gelijkenis, maar een visuele interpretatie van zijn tijd en rol.](/people/johann_springorum_c1420/johann_springorum_c1420.jpg)
De allervroegste vermeldingen van de naam Springorum vinden we in en rond Bochum in de vijftiende en zestiende eeuw. In dit deel heb ik die vroege bronnen bij elkaar gebracht en zoveel mogelijk in hun historische context geplaatst.
Uit deze periode bestaan nog geen doop- of trouwregisters. De reconstructie is daarom volledig gebaseerd op Urkunden — oorkonden waarin eigendomsoverdrachten, schulden, functies en onderlinge afspraken werden vastgelegd. Het zijn losse puzzelstukken, vaak kort en zakelijk van toon, maar samen laten ze toch familieverbanden en opeenvolgende generaties zien.
Wat daarbij helpt, is dat verschillende Springorums bestuurlijke functies bekleedden. Zo verschijnt Johan Springorum (der Ältere) als burgemeester van Bochum, en duiken Johan Schriver genannt Springorum en later zijn zoon op als stadsschrijver. Juist door die functies komen zij regelmatig voor in officiële stukken. Steeds keren dezelfde namen terug, vaak in combinatie met andere bekende families uit Bochum en omgeving.
Daardoor ontstaat een redelijk samenhangend beeld van een vooraanstaande familie die gedurende meerdere generaties zichtbaar aanwezig is in het stadsbestuur en het openbare leven van Bochum.
Afstamming (1600–1750)
 (1625–1694) — de centrale figuur van wie mogelijk alle huidige Springorums in Duitsland en Nederland afstammen. Als predikant stond hij midden in de gemeenschap. Vanuit zijn vijf zonen verspreidden zich meerdere takken die samen de basis vormen van de latere familie. (Het portret is een AI-impressie.)](/people/johannes_springorum_1625/johannes_springorum_1625.jpg)
Vanaf het begin van de zeventiende eeuw wordt het beeld een stuk helderder. In en rond Dortmund — midden in het latere Ruhrgebied — zijn de generaties nu stap voor stap te volgen dankzij kerkelijke en stedelijke archieven.
Met Reinhard Springorum (1593–1666), stallmeester in Dortmund, wordt de lijn echt stevig. Vanaf hem is de familie zonder onderbreking te volgen. Wat daarvoor nog losse vermeldingen waren, groeit hier uit tot een herkenbare, doorlopende familielijn.
Reinhard trouwde met Catharina Vasolt (1597–?). Samen kregen zij meerdere kinderen. Drie van hen stierven jong: Christopffer (1628–1637), Elisabeth (1630–1637) en Elske (1639–1644). Dochter Göde (1633–?) trouwde met Georg Brockhauss, predikant in Langendreer en Unna. Philippus Hermann (1637–1673) werd notaris in Bochum, maar liet — voor zover bekend — geen mannelijke nakomelingen na die de naam voortzetten.
Uiteindelijk is het Johannes Springorum (1625–1694) die de naam daadwerkelijk doorgeeft. Via hem loopt de lijn verder. Feitelijk rust de voortzetting van de familienaam vanaf Reinhard dus op één zoon — en daarmee op één kwetsbare schakel in de geschiedenis.
Amsterdam (1750–1950)
 zoon van *Adrianus (Ad) Springorum* — een man die zich in het vroegtwintigste-eeuwse Amsterdam omhoog werkte. Hij begon als liftboy in het Amstel Hotel. Later werd hij kelner en uiteindelijk buffetchef, met steeds meer verantwoordelijkheid binnen het hotel.](/people/arnoldus_springorum_1887/arnoldus_springorum_1887.jpg)
Wanneer de broers Barend en Willem Springorum zich in Amsterdam vestigen, verschijnt hun naam met regelmaat in de archieven. In een stad waar alles werd vastgelegd — van ondertrouw en doop tot beroep en adres — wordt de familie ineens veel zichtbaarder dan in de eerdere Westfaalse periode.
Van Barend heb ik geen mannelijke nakomelingen gevonden die de naam voortzetten. De Amsterdamse tak loopt dus feitelijk via Willem.
Vanaf Willem wordt de naam doorgegeven aan Gerrit. Die geeft hem weer door aan zijn zoon Gerit. Vervolgens zijn het diens twee zonen — opnieuw Gerrit en daarnaast Ad — die de naam verder verspreiden.
Het is heel goed mogelijk dat vrijwel alle Springorums die nu in Nederland wonen, uiteindelijk terug te voeren zijn op deze Gerrit — en daarmee op Willem, die dus ooit vanuit Duitsland zijn weg naar Amsterdam vond.
Vroege vermeldingen en verloren Springorums
Nog vóór de vaste Amsterdamse tak ontstaat, duikt de naam Springorum al af en toe op in de stadsarchieven. Het gaat dan om losse vermeldingen — een inschrijving hier, een akte daar — zonder dat meteen duidelijk is hoe deze personen zich verhouden tot de latere, beter gedocumenteerde familielijn.
Niet iedereen met de naam Springorum past direct in de bekende takken. In dit onderdeel heb ik daarom bewust ook personen opgenomen van wie de precieze plaats in de familie (nog) niet vaststaat. Het beschikbare bewijsmateriaal blijft zo bewaard en inzichtelijk, zodat latere verbanden alsnog gelegd kunnen worden.
Bij al deze vermeldingen heb ik steeds geprobeerd te achterhalen of er een connectie bestaat met de Duitse tak rond Dortmund en Bochum. Dat bleek niet altijd mogelijk, maar in een aantal gevallen is het wel degelijk gelukt om zo’n verband aannemelijk of zelfs overtuigend te maken. Zo blijkt Didrig Springorum bijvoorbeeld een achterneef te zijn van Barend en Willem Springorum.
Ondersteuning van het onderzoek
Deze website is een persoonlijk en zelfstandig onderzoeksproject. Alles — van archiefbezoeken en scans tot hosting en techniek — wordt uit eigen initiatief opgezet en bekostigd.
Wil je dit onderzoek ondersteunen, dan helpt een bijdrage om het werk voort te zetten en nieuwe bronnen toegankelijk te maken. Dat is volledig vrijwillig — maar zeer welkom en oprecht gewaardeerd.
Lees verder: Oorsprong Springorum in Bochum (1400–1600)